گفتار بيستم ميشان مملكت قديم ميشان * گاه‌شمارى قديم ايرانى در ميشان * مانى در ميشان * ميشان در دوران ساسانى * مذار * مرزبان مذار و عتبة بن غزوان * رود ميشان * تسوى ابرقباد . ميشان و دشت ميشان ميشان كه شكل عربى شدهء آن ميسان با سين بىنقطه است از نامهائى است كه از زمانهاى بسيار قديم در ايران به كار مىرفته و هنوز هم در نام برخى از روستاهاى ايران برجاى مانده است كه از آن جمله‌اند ميشان در كازرون ، و ميشان در شهركرد و ميشان در اصفهان و ميشان « 1 » و پيرميشان « 2 » در ملاير و گاوميشان در مهاباد « 3 » . اين نام در كتابهاى رومى باستان به صورت Mesene آمده كه شكل رومى شده همين ميشان است . ولى در تلمود و در سريانى به همان نام ميشان به صورتهاى Meschan و Maishan و Meschun ذكر شده است « 4 » .

--> ( 1 ) . اين كلمه در لهجه محلى ميشن خوانده مىشود ، نام دهى است در بلوك كمازان آن شهر . ( 2 ) . پيرميشان در نزديكى ملاير و بر سر راه ملاير به همدان است . ( 3 ) . ن . ك . فرهنگ جغرافيائى ايران نوشتهء دكتر مفخم پايان . ( 4 ) . به نقل جواد على ، در تاريخ العرب قبل الاسلام ، 3 / 252 .